Familierelaties zijn waardevol, maar kunnen onder druk komen te staan. Denk bijvoorbeeld aan een echtscheiding, een familieruzie of het overlijden van een van de ouders. In dergelijke situatie gebeurt het wel vaker dat het contact tussen een kind en zijn of haar grootouders plots wordt verbroken. Dit leidt tot pijnlijke situaties waarbij grootouders zich afvragen: hebben wij het recht om onze kleinkinderen te (blijven) zien?
Het antwoord op die vraag is ja, maar niet onbegrensd. Het Belgisch recht kent een wettelijk recht op grootouderlijk contact. In deze blog leggen we uit wat dit recht precies inhoudt, welke stappen u als grootouder kunt zetten wanneer het contact geweigerd wordt en hoe de familierechtbank een dergelijk verzoek beoordeelt.
Wat zegt de wet?
Het recht op grootouderlijk contact is vastgelegd in artikel 375bis van het Burgerlijk Wetboek:
“De grootouders hebben het recht persoonlijk contact met het kind te onderhouden.”
“De familierechtbank weigert de uitoefening van het recht op persoonlijk contact enkel als de uitoefening van het recht ingaat tegen het belang van het kind.”
Concreet betekent dit dat een grootouder beschikt over een wettelijk recht op persoonlijk contact met zijn of haar kleinkind, maar dat het belang van het kind altijd zwaarder weegt.
De familierechtbank zal dus steeds een afweging maken op basis van de concrete omstandigheden.
Welke stappen kan u als grootouder zetten bij een verbroken contact?
Indien u als grootouder geconfronteerd wordt met het weigeren of het belemmeren van het contact met uw kleinkinderen, wordt in eerste instantie aanbevolen een gesprek aan te gaan met de ouders. Op die manier wordt de situatie verhelderd en eventuele misverstanden verduidelijkt.
Ook bij deze poging tot minnelijke oplossing, kan ons kantoor de nodige ondersteuning en bijstand bieden.
Indien geen minnelijke oplossing mogelijk blijft, kan een verzoekschrift tot het bekomen van grootouderlijk contact worden neergelegd bij de familierechtbank.
Hoe beoordeelt de familierechtbank zo’n verzoek?
De familierechtbank beoordeelt zorgvuldig of het grootouderlijk contact in het belang van het kind is, waarbij rekening wordt gehouden met verschillende elementen:
- De bestaande of vroegere affectieve band tussen grootouders en kleinkind;
- De beweegredenen die aan de grondslag liggen van het verbroken contact;
- De leeftijd van het kind en diens mening, met bijzondere aandacht voor kinderen vanaf twaalf jaar;
- Mogelijke spanningen, conflicten of traumatische ervaringen binnen de familiale context;
- De houding en motieven van de ouders.
De familierechtbank kan hiertoe het kind horen, zeker vanaf de leeftijd van twaalf jaar.
Wat zijn de mogelijke uitkomsten?
De familierechtbank beschikt over verschillende mogelijkheden wat betreft het al dan niet toekennen van een grootouderlijk contact:
- Het opleggen van een omgangsregeling tussen grootouder(s) en kleinkind(eren), zoals een maandelijks contact of een contact tijdens de schoolvakanties;
- Het toestaan van grootouderlijk contact onder specifieke voorwaarden, bijvoorbeeld bezoeken op een neutrale locatie of bezoeken onder toezicht;
- Het weigeren van het grootouderlijk contact indien wordt aangetoond dat contact strijdig is met belang van het kind en nadelig is voor de ontwikkeling van het kind.
Elke beslissing wordt door de familierechtbank genomen rekening houdend met de concrete situatie, de wensen en behoeften van het kind en de familiale context waarin het verzoek zich situeert.
Belangrijke aandachtspunten
- Het recht op grootouderlijk contact is specifiek voorbehouden voor grootouders en geldt niet automatisch voor andere familieleden zoals ooms, tantes, neven en nichten.
- Het contact tussen grootouders en kleinkinderen zal niet altijd fysiek gebeuren, digitaal contact bijvoorbeeld via videogesprek is eveneens mogelijk.
- De door de familierechtbank bepaalde omgangsregeling tussen grootouders en kleinkinderen is geen statisch gegeven: in geval van familiale veranderingen of andere evoluties kan de regeling worden herzien opdat het belang van het kind gewaarborgd zou blijven.
Wordt u als grootouder geconfronteerd met een verbroken contact met uw kleinkind?
Indien u als grootouder een moeilijke situatie ervaart doordat het contact met uw kleinkind wordt belemmerd, biedt ons kantoor gespecialiseerd in familierecht deskundige bijstand door middel van:
- Een grondige beoordeling van uw situatie en juridische positie;
- Het eventueel bekomen van een minnelijke regeling door in dialoog te treden met de ouders van het kind;
- Het eventueel indienen van een verzoekschrift tot het bekomen van grootouderlijk contact bij de familierechtbank.
Heeft u behoefte aan professioneel advies omtrent het recht op grootouderlijk contact? Aarzel dan niet om vrijblijvend contact met ons op te nemen. Wij luisteren aandachtig naar uw situatie, analyseren uw juridische mogelijkheden en begeleiden u gedurende het volledige traject.
Het beschermen van uw rechten en het welzijn van het kind vormen voor ons steeds de hoogste prioriteit.
